v

Signal-Iduna-Park, Dortmund

Bezocht op 15/11/2008
Bundesliga: BVB Dortmund 09 – SG Eintracht Frankfurt 4-0
Toeschouwers: 72.200

Sinds een vijftal jaar behoort de Ballspiel Verein Borussia 09 uit Dortmund tot de top-10 van best bezochte clubs ter wereld. Borussia Dortmund, zoals de club wereldwijd bekend is, verkeert daar in het gezelschap van Europese toppers als AC Milan, CF Barcelona, Real Madrid, Manchester United en Bayern München. Maar ook sportief maakte de geelzwarte club uit het Roergebied niet zo gek lang geleden deel uit van deze Europese top. De zesvoudige kampioen van Duitsland en tweevoudige Duitse bekerwinnaar won in 1997, 31 jaar na het winnen van de Europabeker voor Bekerwinnaars in 1966, de Champions League en enkele maanden later ook de Wereldbeker voor clubelftallen. Een kleiner Europees succes volgde nog in het laatste kampioenenjaar 01-02 met een verloren UEFA-Cup finale in en tegen Feyenoord. Het daaropvolgende seizoen bereikten de Borussen nog de 2e pouleronde van de Champions League maar na enkele vroegtijdige Europese uitschakelingen door onder andere Club Brugge en KRC Genk in de seizoenen daarna moest in de bierstad de voorbije jaren voornamelijk de tering naar de nering worden gezet.

Om extra zaad in het bakje te brengen verkocht de club in 2005 de naam van het legendarische Westfalenstadion aan verzekeringsmaatschappij Signal Iduna. Omdat de blauwwitte bedrijfskleuren van de verzekeraar (én van aartsvijand Schalke 04!!) een struikelblok vormden, werd overeengekomen dat de gehate kleurencombinatie overal in het stadion taboe zou blijven.
Het Westfalenstadion opende de deuren in 1974 en werd gebouwd naast het oude stadion Rote Erde dat vandaag nog steeds wordt bespeeld door het amateur-elftal van Borussia. Hoewel het oorspronkelijk niet de bedoeling was dat het WK voetbal van 1974 Dortmund zou aandoen, werd de stad in het Roergebied na het afhaken van Keulen alsnog geselecteerd als gaststad. Er zouden in 1974 uiteindelijk 4 wedstrijden in het Westfalenstadion worden gespeeld waaronder de legendarische 2-0 van Oranje tegen uittredend wereldkampioen Brazilië. Hoewel de Duitse voetbalbond DFB voor ieder WK-stadion een minimumcapaciteit van 60.000 plaatsen had vooropgesteld, telde het nieuwe stadion in Dortmund “slechts” 54.000 plaatsen waarvan 16.500 zitplaatsen. Wegens geldgebrek zou het Westfalenstadion bovendien het enige WK-stadion worden zonder atletiekpiste. Een zegen, zo bleek jaren later en waarschijnlijk ook de reden waarom het stadion in de loop der jaren werd uitgebreid en gemoderniseerd in plaats van onder de sloophamer te verdwijnen.

Omdat Borussia Dortmund in de jaren ’70 en ’80 van vorige eeuw een onbeduidende rol speelde in het Duitse voetbal was het wachten op die uitbreiding tot halverwege de jaren ’90, het begin van de laatste glorieperiode van de club. Sinds de laatste uitbreiding tussen mei 2002 en september 2003 telt het stadion ongeveer 82.000 plaatsen voor nationale en een kleine 66.000 (zit)plaatsen voor internationale voetbalwedstrijden. Het stadion werd voorzien van een nieuw dak dat wordt gedragen door 8 gele pillonen van wel 62 meter hoog. Even legendarisch als indrukwekkend is de grootste staantribune ter wereld achter het zuidelijke doel, de zogenaamde gelbe Wand die ruim 25.000 toeschouwers kan herbergen. Helaas is deze gelbe Wand een slachtoffer van z’n eigen succes. Steeds meer “toeristen” kopen een kaartje om een middagje tussen de spionkop door te brengen wat de sfeer in het vak uiteraard niet ten goede komt.

Met 11 loges (goed voor 162 plaatsen) en 3.500 business seats is het grote UEFA 5 sterrenstadion eerder karig bedeeld met luxeplaatsen. Bij de bouw van het Westfalenstadion begin jaren ’70 verstond men onder “VIP-plaatsen” nog voornamelijk “zitjes met een rugleuning”. Bij de renovatie van de hoofdtribune medio jaren ’90 hadden de loges en de luxestoeltjes uiteraard wel al hun intrede gemaakt in het voetbal maar de eisen van toen zijn niet vergelijkbaar met die van vandaag. De vijf sterrenstatus leverde het stadion in 2001 de wellicht meest attractieve finale op in de geschiedenis van de UEFA Cup. Liverpool haalde het na een zinderende finale na verlengingen met 5-4 van het Spaanse Alavés. Zes jaar later, tijdens het WK 2006, waren wereldwijd opnieuw honderden miljoenen ogen gefocust op het Westfalenstadion. Dortmund kreeg als gaststad 6 wedstrijden toegewezen waaronder de halve finale tussen gastland Duitsland en latere wereldkampioen Italië.

Voor mij is het vandaag de tweede keer dat ik dit gigantische stadion betreed. De eerste keer, 4 jaar geleden, zag ik samen met 82.000 anderen de thuisploeg komaf maken met Hansa Rostock in een uitverkocht huis. Vandaag heb ik op uitnodiging van een Antwerpse BVB-fan de verplaatsing gemaakt met de bus van een Belgische Borussia fanclub. Na een paar biertjes in enkele lokale kroegen en een pizza in de vaste pizzeria van onze Antwerpse Borussia vriend, trekken we richting stadion.

Er heerst een gezellige drukte voor het Signal Iduna Park waar de thuisfans en de bezoekers van Eintracht Frankfurt kriskras door elkaar lopen. De opvallend aanwezige politie haalt om een voor ons onduidelijke reden hardhandig een Frankfurt-fan uit de massa. We laten de ordehandhaver en de Frankfurter voor wat ze zijn en schuiven mee aan in de Borussia shop naast het Borusseum, het museum van de club. We volgen de stroom in de 2 verdiepingen tellende clubshop in de hoop zo de kassa’s en daarna de uitgang te bereiken. Met de kerstdagen voor de deur zijn het in de fanshop koopjes en dat hebben we geweten. Onze Antwerpse Borussia vriend meent zichzelf herkend te hebben op een reuzengrote foto van die gelbe Wand die de clubshop siert. Opvallen tussen de 25.000 is gemakkelijker dan je op het eerste zicht zou denken. Gewoon een andere kleur dan geel of zwart dragen…

Voor we het stadion echt betreden valt onze blik nog op een mooie blonde politieagente. Toch opvallend hoeveel mooie vrouwen er bij de Duitse Polizei tewerkgesteld zijn. Alvorens onze klim naar de op één na hoogste rij in het stadion aan te vatten slaan we nog de nodige mondvoorraad in. In bierstad Dortmund kan je uiteraard geen cola drinken…
We zitten in de nok van het stadion links van de gelbe Wand. Door de hellingsgraad van de tribunes – de onderrang 28°, de bovenrang 36,8° - zit je als toeschouwer werkelijk bovenop het speelveld. Het afhellend dak geeft me voortdurend het gevoel op een tribune in Pisa te zitten maar dat is uiteraard een illusie. Terwijl de harde kern zich vocaal opwarmt en een hele rits clubliederen door de luisprekers schalt, aanschouwen we het even traditionele als verplichte nummertje vendelzwaaien op het veld. Met meer dan 72.000 toeschouwers is het stadion aardig, zij het niet volledig, volgelopen. De economische crisis laat zich ook in de Duitse voetbalstadions gevoelen.

Na de laatste landstitel in 2002 is het met de Borussen eigenlijk alleen nog maar bergaf gegaan. Voorlopig dieptepunt is de 13e plaats waarop de club vorig seizoen eindigde. Met het aantrekken van Mainz-monument Jürgen Klopp als trainer voor dit seizoen hoopt de club echter op een gestage terugkeer naar het hoogste echelon van het Duitse voetbal. Na de nederlaag vorige week in Hamburg bij HSV staat Dortmund momenteel op een 9e plaats met 18 punten, 5 punten meer dan tegenstander Eintracht Frankfurt dat voorlopig op de 12e plaats prijkt. Eintracht Frankfurt manifesteerde zich in het verleden voornamelijk als bekerploeg. De Duitse kampioen van 1959 won in het verleden 4 keer de beker en haalde met de UEFA-Cup in 1980 zelfs een Europese trofee binnen.

Eén van de nieuwkomers waarop Dortmunds hoop dit seizoen gevestigd is, is ex-STVV middenvelder Tamas Hajnal. De Hongaar werd in de zomer van 2004 door toenmalig STVV-trainer Marc Wilmots bij het tweede van Schalke 04 weggeplukt om het Truiense middenveld te versterken. Na 2 weinig succesvolle seizoenen in Limburgse loondienst maakte Hajnal zijn terugkeer naar Duitsland om eerst bij 1. FC Kaiserslautern en vorvolgens bij Karlsruher SC grote sier te maken alvorens afgelopen zomer naar Dortmund te verhuizen. Gezien zijn Schalke verleden stond een deel van het Borussia-publiek eerder sceptisch tegenover de komst van de kleine Magyaar maar het duurde niet lang eer Hajnal met zijn magistrale techniek en speldoorzicht de zwartgele harten kon veroveren. Wat Hajnal vandaag laat zien laat zich in het Duits het best omschrijven als “fabelhaft”. Al na 5 minuten schildert Hajnal een hoekschop op het hoofd van Subotic die ongedekt de 1-0 mag binnenkoppen. Het begin van een middagje eenrichtingsvoetbal met Hajnal en Subotic als absolute uitblinkers. Na pogingen van Hajnal en Kringe nog in het eerste kwart van de wedstrijd is het de Hongaar zelf die na een afleggertje van Blaszczykowski de 2-0 binnenschiet. De bezoekers zijn werkelijk nergens en wanneer nog voor het half uur opnieuw Subotic opnieuw een voorzet van Hajnal binnenkopt hangen de bezoekers definitief in de touwen.

Het niveau van de bezoekers is Bundesliga onwaardig en wanneer de 2e helft op gang wordt gefloten is er van een wedstrijd al lang geen sprake meer. De enige uitblinkers bij Eintracht zijn de supporters die ondanks het matige vertoon hun ploeg blijven steunen. Het stadion veert een laatste keer recht wanneer in de 69e minuut alweer Hajnal de bal op het hoofd schildert van de Braziliaan Felipe Santana die de eindcijfers vastlegt.

Hajnal is één van de sterren van de Bundesliga en in Sint-Truiden mogen ze terecht mea culpa slaaan dat ze de Hongaarse uitblinker tijdens zijn laatste seizoen op Staaien zo vaak op de bank hebben gehouden.

Bronnen:

“Glücksbringer der Nationalelf.” NEY Matthias, in Stadionwelt nr. 18 juni/juli 2006

“Fussball Derbys: die 75 Fußball-verrücktesten Städte der Welt”. GISLER Omar, uitg. Copress Sport

Kicker Sonderheft Bundesliga 08/09

“Land der roten Erde”. EGGERS Erik, in Stadionwelt nr. 14, okt. 2005

“Mit den Anforderungen gewachsen”. EGGERS Erik, in Stadionwelt nr. 14 okt. 2005

“Westfalenstadion: Eine Fußballarena, in der sich Fans und Klub finden”. , SCHULZE-MARMELING Dietrich, in “Das grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien”. SKRETNY Werner (HRSG.), Verlag die Werkstatt.

“Hajnals Standards bringen Erfolg”. op www.kicker.de