v

Neuer Tivoli, Aachen

Bezocht op 17/08/2009

2. Bundesliga: Alemannia Aachen – FC Sankt Pauli 0-5

Toeschouwers: 32.960 (uitverkocht)

Eén keer heb ik het genoegen gehad om van de sfeer van het legendarische oude Tivoli te proeven. Het was Paasmaandag 2006 en Alemannia had de dag voordien zonder zelf te spelen promotie afgedwongen naar de Bundesliga. De wedstrijd die avond tegen VfL Bochum was een soort galawedstrijd. De bezoekers uit het Roergebied wonnen het duel waardoor ze voor zichzelf ook de promotie veilig stelden. Het gevolg was één groot volksfeest dat uren vóór de aftrap op gang kwam en tot diep in de nacht voortduurde.

Vanavond wordt er aan de Krefelder Straße opnieuw gefeest. Het is weer maandagavond en de Alemannen zijn na een kort avontuur op het hoogste niveau opnieuw thuisgekomen in de hun vertrouwde 2e Bundesliga. Hoewel het oude gezellige Tivoli nog steeds rechtop staat, ligt de ‘place to be’ voortaan een paar 100 meter verderop. Vanavond ben ik getuige van de opening van het nieuwe Tivoli!

Ondanks het korte verblijf in de Bundesliga enkele jaren geleden, kennen de meeste voetbalfans Alemannia Aachen voornamelijk als een vaste waarde in de 2e Bundesliga. Op de eeuwige ranglijst van die 2e afdeling moet de club voorlopig enkel Fortuna Köln voor zich dulden maar verwacht wordt dat de machtsovername niet lang meer op zich zal laten wachten.

Oudere voetbalkenners herinneren zich allicht de korte passage van 2 seizoenen van het betreurde Luikse enfant terrible Roger Claessen bij de club eind jaren ’60 van vorige eeuw. Het was een periode waarin Alemannia zeer ambitieus was en zelfs meedong naar de titel.

Hoewel ze in Aken al decennialang geen titelambities meer durven koesteren, blijft de clubnaam “Alemannia Aachen” tot ver buiten de Duitse landsgrenzen een begrip. Met een oer-Duitse clubnaam wilden de stichters van de club 109 jaar geleden overigens het Duitse karakter van de grensploeg benadrukken. Aken ligt op een boogscheut van Nederland en België.

Na enkele jaren een nomadenbestaan te hebben geleefd lukte het geelzwart om 8 jaar na de oprichting een vaste stek te vinden op Tivoli. Zoals vaker begin 20e eeuw speelde de club aanvankelijk haar thuiswedstrijden op het middenveld van een velodroom. Na enkele jaren verhuisde de club naar de “Waldspielplatz”, een historische locatie vermits de spelers er voor het eerst hun opwachting zouden maken in de traditionele geelzwart gestreepte shirts.

In 1908 dan ging het richting Tivoli waar Alemannia meer dan 100 jaar zou resideren. De legendarische naam “Tivoli” verwijst naar de uitspanning “Gut Tivoli”, een herberg waarvan al rond 1839 sprake was. Het oorspronkelijke Tivoli, een Romeinse voorstad, was ongetwijfeld een oord waar het goed toeven was. Wereldwijd danken talloze pretparken en lustoorden hun naam aan deze plek. De naam “Tivoli” is heilig bij de Akense voetbalfan. Elke vorm van discussie was bijgevolg op voorhand uitgesloten betreffende de naamkeuze voor het nieuwe stadion…

Vanavond zal voor het eerst een wedstrijd op gang worden gefloten in het nieuwe stadion. Amper 15 maanden na de eerste spadesteek is de arena die werd ontworpen door architect dr. Stefan Nixdorf klaar om de massa te ontvangen. Voor het eerst zullen alle toeschouwers in het stadion beschut tegen wind en regen een thuiswedstrijd van “die Alemannia” kunnen bijwonen. Uiteraard gaat met de verhuis een grote brok nostalgie verloren en zal Tivoli nooit meer Tivoli zijn. Anderzijds zal menig supporter die ooit 90 minuten in een plensbui heeft moeten volmaken wat blij zijn dat hij voortaan met een droog pak huiswaarts kan keren. Toegegeven, Tivoli is inderdaad Tivoli niet meer maar de architecten hebben er alles aan gedaan om van dit bouwwerk een minstens even sfeervolle arena te maken als het oude stadion.

Een comfortabel nieuw stadion voor meer dan 32.000 toeschouwers is één zaak, voldoende parkeergelegenheid creëren om de massa te kunnen ontvangen, da’s natuurlijk iets anders. Wanneer we ruim op voorhand (zelfs naar Duitse begrippen!) de Krefelder Straße oprijden, wordt ons duidelijk dat het volgende uur er één vol parkeerergernis zal zijn. Gewoon een plaatsje vinden langs de baan of in één van de omliggende - en dit mag je heel ruim nemen - straten lijkt op voorhand uitgesloten. Als typische toegangsweg tot de stad wordt de Krefelder Straße gekenmerkt door talloze “mega stores” genre IKEA met dito mega parkings. Omdat we vandaag echter maandag zijn en het nog vóór sluitingstijd is wordt iedere parking angstvallig in het oog gehouden door een legertje parkeerwachters. Voetbalfans worden slechts met mondjesmaat toegelaten. Misschien had een leugentje op de vraag van de parkeerwachter van de grote meubelzaak of we voor het voetbal dan wel voor een nieuw bankstel kwamen ons wel aan een parkeerplaats geholpen maar goed, eerlijk duurt het langst. Omdat gratis parkeren vanavond geen optie lijkt gaan we op zoek naar een betalende parking.

Na het traditionele rondjes rijden vinden we uiteindelijk voor 5 euro een parkeerstek vlak bij het stadion.

We krijgen een folder in de handen geduwd met informatie over parkeermogelijkheden in de omgeving van het stadion. Hadden ze ons die geen uur vroeger kunnen geven? Rondom ons tellen we naast de Belgische en Nederlandse nummerplaten ook een paar dozijn nummerplaten welke beginnen met HH. Het bezoekersvak zal net als de rest van het stadion vanavond stijf uitverkocht zijn.

Terwijl 2 uur voor de aftrap het nieuwe Tivoli staat te glimmen in de avondzon, stroomt de massa uit alle windstreken toe. Alles in en rond het stadion ruikt fris en nieuw. Alweer jammer voor nostalgische groundhoppers maar ongetwijfeld uitnodigend voor de minder fanatieke stadionbezoeker. Ik schuif aan voor een “Tivoli Karte”, een interne betaalkaart. Het bier en de “Frikadelle” die ik er mee koop smaken uitstekend. Aan de fluo-gele “Pommes” waag ik mij niet. Ik neem een kijkje in de mobiele fanshop voor het stadion maar verkies een bezoekje aan de hoofd-fanshop in de buik van de tribune om mijn traditionele pin te kopen. Ter plaatse aangekomen twijfel ik eerst of ik voor de deur van een supermarkt dan wel voor die van het sponsorhome ben beland. Het enige wat ik zie is een gigantisch assortiment koekjes van één van de hoofdsponsors. Ik vraag een steward of ik goed zit en het blijkt wel degelijk de fanshop te zijn. Echt onder de indruk ben ik niet meer van de doorsnee Duitse megafanshop. Wat mij hier vooral opvalt is dat er slechts een 20-tal klanten aanwezig is. Bij mijn laatste bezoekjes aan Keulen en Mönchengladbach bedroeg het aantal aanwezige klanten ongeveer het tienvoud! Misschien moet men er in Aken toch maar eens werk van maken om de fanshop meer in het oog te doen springen?

Wanneer we na een stevige klim onze plaatsen hebben bereikt is het stadion al aardig vol gelopen. We zitten op de zgn. “Gegengerade”, tegenover de hoofdtribune. Het betreft een sobere zittribune waarbij zwarte zitjes op een geel veld het opschrift “Tivoli” vormen. Een tribune naar mijn hart. De totale capaciteit van het stadion bedraagt 32.960 plaatsen. De 1438 business seats, 376 logeplaatsen alsook de 100 rolstoelplaatsen en 110 persplaatsen bevinden zich op de hoofdtribune tegenover ons. De “Ochner” versie van de “Gelbe Wand” achter het doel links van ons oogt, hoewel vele malen kleiner dan het origineel in Dortmund, niettemin indrukwekkend. De sfeer zit er goed in bij de gele zee achter doel. Bij internationale wedstrijden kan deze staantribune worden omgevormd tot zittribune wat de totale capaciteit van het stadion reduceert tot 27.250 plaatsen. Weggemoffeld in een hoekje rechts tegenover ons laten de Sankt Pauli fans van zich horen. Zij hekelen met spandoeken het principe van de maandagavond televisiewedstrijden die al enkele seizoenen het Duitse voetballandschap ontsieren. Terwijl een lokale zanger vanop de middenstip live het clublied komt brengen en er vanachter de hoofdtribune een heteluchtballon met Alemannia-logo opduikt, stijgt de spanning in het stadion.

Ondanks het vertrek van Holtby naar Schalke 04 voor 3 miljoen euro is Alemannia Aachen ook dit seizoen erg ambitieus aan de nieuwe jaargang begonnen. De club wordt door “kenners” als titelkandidaat naar voren geschoven en wil beter doen dan de 4e plaats van vorig seizoen. Of het gelijkspel bij degradant Karlsruhe op de eerste speeldag een gewonnen, dan wel 2 verloren punten betekende zal tijdens het verdere verloop van de competitie blijken.

Voor de bezoekers van de Hamburgse Reeperbahn komt promotie na dit seizoen wellicht nog een beetje te vroeg. De club met bruinwitte clubkleuren en beperkte financiële middelen pendelde de voorbije 15 seizoenen tussen de hoogste 3 afdelingen van het Duitse voetbal. Op het laatste seizoen Bundesliga in 2001-02 volgden 2 opeenvolgende degradaties en werd de “Kultverein” tot 4 jaar Regionalliga voetbal veroordeeld. Twee zomers geleden promoveerde de populaire volksclub echter terug naar niveau 2 waar ze de voorbije 2 seizoenen telkens veilig in de middenmoot eindigde. Sankt Pauli begon goed aan het nieuwe seizoen: het versloeg op de openingsspeeldag in Hamburg degradatiekandidaat FSV Frankfurt.

De eerste wedstrijd in het nieuwe Tivoli gaat van start in een zinderende atmosfeer. Hoewel snel duidelijk wordt dat de geelzwarte verdediging op lemen voeten staat te voetballen is het toch de thuisploeg die tijdens het eerste kwartier via Nemeth en Burkhardt 2 grote kansen bij elkaar voetbalt. Tot zover Alemannia. Nog voor het half uur zorgt ex-Aken speler Ebbers er met 2 doelpunten in 4 minuten tijd voor dat de openingsceremonie van het nieuwe stadion wordt verstoord. Niettegenstaande de 0-2 achterstand blijven de lokale fans hun helden vocaal ondersteunen. Bij elke Sankt Pauli aanval wordt echter meer en meer duidelijk dat de thuisdefensie een complete offday kent. Aanvankelijk brengt de thuisdoelman nog enkele keren redding maar wanneer Naki er in de 35e minuut 0-3 van maakt kunnen de boeken dicht. Wanneer Bruns er nog voor rusten van op de stip 0-4 van maakt daalt de stemming in het stadion onder het vriespunt. Enkel de bruinwitte Sankt Pauli fans zorgen nu nog voor de sfeer. Met hun treiterachtige versie van Michael Jacksons “You are not alone” wrijven ze op ludieke wijze nog een beetje zout in de wonde:

“Alemannia, Ihr verliert das ist doch klar. Hier auf Tivoli siegt der FC Sankt Pauli!”.

Eigenlijk is de wedstrijd al bij de rust gespeeld en is de tweede helft een maat voor niets. Op de tribunes wordt steeds meer wrevel zichtbaar en de aanmoedigingen van de geelzwarte spionkop zijn eerder sporadisch. Het 5e en laatste doelpunt van de avond van Naki in de 65e minuut wordt door een groot deel van het stadion op cynisch applaus onthaald. Onmiddellijk na het laatste fluitsignaal gaan de thuisspelers alsnog de eigen spionkop groeten maar een oorverdovend fluitconcert is hun deel. In de hoek waar de bezoekende fans zitten hebben spelers en supporters van Sankt Pauli ondertussen een feestje ingezet (waarbij een Sankt Pauli fan tragisch ten val zou komen nvdr.).

Onmiddellijk na de wedstrijd loopt het stadion leeg. De lokale voetbalfans hadden zich wellicht iets anders voorgesteld van wat een historische dag had moeten worden. Terwijl een Sankt Pauli fan met buik wordt geïnterviewd druipen de Akener fans met de staart tussen de benen af. Wij wandelen richting auto en kunnen een uur na de wedstrijd eindelijk de verkeerschaos ontvluchten.

Bronnen:

“Eine Stein gewordene Legende”. SKRENTNY W. in Das Grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien.

Kicker Bundesliga Sonderheft für die Saison 2009-2010

Tivoli Echo (Sonderausgabe), 17.08.2009 Saison 09/10 Nr. 01