Rhein EnergieStadion, Köln
Bezocht op 17/10/2009
Bundesliga: 1. FC Köln – 1. FSV Mainz 05 1-0
Toeschouwers: 49.000


De “1. FC Köln” ontstond als naoorlogs product op 13 februari 1948 uit een fusie tussen Kölner BC 01 en Sülz 07. Haar hoogdagen beleefde de club in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw met 3 landstitels en 3 bekers gespreid over beide decennia. De laatste trofee dateert van 1983 wanneer in een legendarische bekerfinale stadsgenoot Fortuna na een draak van een wedstrijd met het kleinste verschil werd verslagen. Er volgden zowel nationaal als internationaal nog een aantal ereplaatsen zoals een UEFA-Cup finale tegen Real Madrid in 1986 en een DFB-Pokal finale tegen Werder Bremen in 1991.
Eigenlijk was het vet toen al van de soep. De laatste grote lichting dateert van eind jaren ’80 met spelers als Pierre Littbarski, Thomas Häßler en Jürgen Kohler. De club kon financieel niet wedijveren met grootmachten als Bayern München en Werder Bremen en moest gedwongen de tering naar de nering zetten. In 1998 tuimelde FC Keulen zelfs voor het eerst in zijn bestaan uit de Bundesliga. Na een eerste terugkeer op het hoogste niveau kon rood-wit zich niet handhaven. Hetzelfde scenario herhaalde zich in 2005. Sinds de zomer van 2008 behoren de “geitenbokken” echter opnieuw tot de elite.
  
Wellicht even bekend als de club zelf is de “Geißbock” (geitenbok) uit het clublogo waaraan de roodwitten hun bijnaam danken. Enkele jaren na de oprichting van de vereniging, in 1950, ontfermde ene Carola Williams, een vrouwelijke circusdirecteur, zich tijdens een buitenlandse tournee over een gevonden geitenjong. Wellicht heeft mevrouw Williams zich nooit gerealiseerd dat ze clubgeschiedenis schreef toen ze het bokje enkele weken later op een carnavalsviering wegschonk aan Franz Kremer, de eerste voorzitter van de fusieclub. Het diertje werd “Hennes” gedoopt naar toenmalig trainer Hennes Weisweiler en hoewel de Keulse achterban aanvankelijk vrij sceptisch stond tegenover een geit als uithangbord voor hun fiere stadsclub, groeide Hennes uit tot de bekendste voetbalmascotte in Duitsland.

“Geißbock Hennes” is vandaag één van de weinige levende clubmascottes in Europa en verwierf waarschijnlijk daarom in de loop der jaren de status van zowel cultfiguur, carnavalsfiguur als popidool. Het duurde niet lang of Hennes sierde het clublogo van de 1. FC Köln. Ook tijdens de renovatiewerken aan de wereldberoemde Dom van Keulen werd Hennes niet vergeten. Aan de zuidkant van dit immense bouwwerk vereeuwigde beeldhouwer Walter Meurer in 1962 de populaire bok, een eer die onder anderen ook John F. Kennedy en Charles de Gaulle te beurt viel. Natuurlijk is de Hennes van vandaag niet meer die van 60 jaar geleden. De huidige Hennes is ondertussen al de achtste in rij. Gereden in een heuse Hennes-mobiel woont de beroemdste bok van Europa elke thuiswedstrijd van zijn favoriete team bij. Hennes VIII is graag gezien bij spelers en supporters en natuurlijk gaat ook hij met zijn tijd mee. Niet enkel in de fanshop maar ook daarbuiten is Hennes alom present. Zijn afbeelding siert tegenwoordig ook betaalkaarten en sinds kort kan je zelfs vriend van hem worden op facebook.
Nadat we onderweg naar Keulen kennis hebben gemaakt met typische herfstomstandigheden bereiken we behouden de stadionparking tijdens een droog intermezzo. Bij wijze van opwarming, heb ik bij het binnenrijden van Duitsland - het kan ook nog Limburg geweest zijn- reeds “Die größten FC-Hits gewählt von den Fans” door de autoluidsprekers laten schallen. De officiële clubhymne en het populaire “Viva Colonia” bezorgden me kippenvel nog voor de contouren van de Dom aan de Keulse einder zichtbaar werden. Wanneer we na een korte boswandeling het Rhein EnergieStadion naderen, krijg ik het helemaal warm vanbinnen.

Het Rhein EnergieStadion is het derde stadion dat op de huidige locatie werd gebouwd in het stadsdeel Müngersdorf. Het eerste Müngersdorferstadion opende de poorten in 1923 en werd “de moeder aller Duitse stadions” genoemd. Met een capaciteit van 76.000 plaatsen en bijvelden voor elk mogelijke denkbare sport hoopten ze in de domstad stiekem de Olympische Spelen van 1936 binnen te halen. De voorkeur van de Führer ging helaas voor de carnavalsvierders naar rijkshoofdstad Berlijn. In het oude stadion vierde FC zijn eerste landstitel in 1964. De oude tribunes ondergingen in de loop der tijden regelmatig een oplapbeurt maar begin jaren ’70 werd de situatie onhoudbaar en snakte de club naar een nieuwe arena.
Na jarenlang gekissebis en 2 seizoenen te hebben afgewerkt in de nabijgelegen velodroom namen de geitenbokken in 1975 hun intrek in het nieuwe, meer dan 61.000 plaatsen tellende, Müngersdorferstadion. Door de aanslepende stadionperikelen raakte de nieuwe arena niet tijdig klaar voor de organisatie van het WK voetbal 1974 en moest Dortmund in zeven haasten worden opgevoerd als reserve gaststad. Na meer dan 10 jaar wachten stond het eerste stadion in Duitsland met volledig overdekte tribunes tijdens het EK van 1988 eindelijk in de spotlights tijdens een groot sportevenement. Tijdens de EK-eindronde met toen nog 8 deelnemers kreeg de stad Keulen 2 wedstrijden toegewezen waaronder de verloren groepspartij van Nederland tegen de Sovjet Unie. Oranje zou op de slotdag van het EK wraak nemen voor die nederlaag door in de finale in München de maat te nemen van diezelfde USSR.
Naast voetbal en atletiek konden de uitbaters van “de schotel” in het verleden ook een aantal andere publiekstrekkers op de affiche zetten. Zo waren naast de Rolling Stones in 1982 o.a. ook Pink Floyd, Michael Jackson en Genesis te gast in Müngersdorf terwijl in 1987 paus Johannes Paulus II er de massa in beweging bracht.

Een erg lang leven was het tweede bouwwerk in Müngersdorf niet beschoren. Met het oog op het WK voetbal 2006 startten in januari 2002 de verbouwingswerken aan de thuishaven van de geitenbokken. Het stadion werd in verschillende fases heropgebouwd waardoor FC Köln er tijdens de bouwwerken gewoon kon blijven spelen. De atletiekpiste verdween en het schotelvormige stadion moest plaats ruimen voor een rechthoekig ontwerp met 4 strakke tribunes, goed voor een capaciteit van 50.374 plaatsen bij nationale en 46.195 plaatsen bij internationale wedstrijden. Pronkstuk werden de lichtzuilen in de 4 hoeken van het stadion met een hoogte van bijna 72 meter. Hoewel het Rhein EnergieStadion officieel pas in juli 2004 klaar was, werd het reeds op 31 maart van datzelfde jaar ingehuldigd met een interland van de Mannschaft tegen onze Rode Duivels. Met 4 groepswedstrijden en 1 achtste finale kregen ze in de zomer van 2006 in Keulen eindelijk waar ze al 32 jaar hadden op zitten wachten: wereldbekervoetbal.

Eigenlijk is het de eenvoud die het Rhein EnergieStadion siert want met uitzondering van de 4 lichtzuilen en hete fraaie dak zou je de buitenkant van het stadion als eerder “basic” kunnen omschrijven. De tribunes bleven gevelloos wat voor de nodige transparantie zorgt. De strakke, rechthoekige vormgeving en tribuneplaatsen kort tegen het speelveld geven het Rhein EnergieStadion een Engelse toets. Voor de Keulse voetbalfan was het even wennen om zo kort op de bal te zitten maar deze nieuwe ervaring lokte de massa richting Müngersdorf. De eerste seizoenen in de nieuwe arena trok de club meer toeschouwers dan ooit tevoren. Met een gemiddelde van 49.000 bezoekers in degradatiejaar 2005/06 was de 1. FC Köln zelfs populairder dan tijdens de laatste hoogconjunctuur dik 20 jaar geleden. Zelfs in de 2e Bundesliga trok de vereniging meer volk dan sommige concurrenten op het hoogste niveau. Een ticket bemachtigen voor een wedstrijd tegen een grote klepper is een hele opgave. Voor een partijtje tegen één van de mindere goden zoals de tegenstander van vandaag zijn de slaagkansen iets groter.

Hoewel de bokken zich vorig seizoen na hun terugkeer op het hoogste niveau moeiteloos in de buik van het klassement wisten te spelen, was de fraaie 12e plaats aan het einde van de rit niet het grootste gespreksonderwerp in voetbalminnend Keulen. Zelfs de storm rond het vertrek van trainer Christoph Daum, die de club voor koffers vol Turkse lira als een dief in de nacht had verlaten, ging relatief snel liggen. Het was de aangekondigde terugkeer van godenkind Lukas Podolski begin dit jaar die haast niemand in de domstad onberoerd liet. Er was zelfs sprake van een heuse “Poldi-mania” en in de fanshop waren voor één keer niet de Hennes prularia de best verkochte items. De verwachtingen waren dan ook hooggespannen aan het begin van dit seizoen met naast Podolski ook namen als Novakovic en de van Karlsruhe overgekomen Freis in de aanval en het Portugese veteranenduo Petit en Maniche op het middenveld. Helaas voor de trouwe achterban lag het droomkoppel Novakovic-Podolski bij het begin van het seizoen broederlijk naast elkaar in de lappenmand. Ondertussen staan beiden in de ploeg maar op vuurwerk blijft het voorlopig wachten. Mede wegens een moeilijk parcours kwam roodwit tijdens de eerste 8 wedstrijden van dit seizoen slechts 5 keer tot scoren. Keulen staat dan ook onderaan op een gedeelde voorlaatste plaats met nieuwkomer Nürnberg.
De tegenstander uit Mainz wordt beschouwd als de revelatie van het seizoensbegin. De voorbereidingen op het nieuwe seizoen deden nochtans het slechtste vermoeden voor de promovendus uit die andere carnavalsstad. Na de beschamende bekeruitschakeling door amateurclub VfB Lübeck mocht trainer Jörn Andersen nog voor de eerste minuut competitievoetbal vertrekken. De Zweed werd vervangen door de relatief jonge Thomas Tuchel die met vaak sprankelend voetbal vriend en vijand verraste en de neofiet naar een voorlopig gedeelde 5e plaats in de rangschikking loodste. Bekendste namen bij de 1. FSV Mainz op het wedstrijdblad vandaag zijn die van spits Aristide Bancé en van bankzitter Peter Van der Heyden, al heet die volgens de Keulse redacteur “Van der Hayden”.

Omdat voetbal in Duitsland onlosmakelijk verbonden lijkt met bier en worst is ook het Rhein EnergieStadion een waar fastfoodparadijs. Helaas sta ik op een streng dieet en beperk ik me tot de dieetreep en het flesje water die ik van thuis heb meegenomen. Een bezoek aan één van de kraampjes met fanartikelen is gelukkig wel toegelaten. Voor de bezoekers uit Mainz is er een apart kraampje met clubmerchandising van hun team. Een stevige klim leidt ons naar onze plaatsen op de “Oberrang Ost”. Voor één keer heb ik diep in de geldbuidel getast en 44 euro neergeteld voor een zitje in plaats van de 22 euro die ik normaal betaal voor een plaatsje achter doel. Het zicht op het veld is in ieder geval adembenemend. Een betere plaats dan bovenaan op de lange tribune kan men zich niet inbeelden. Terwijl het stadion langzaam volloopt neemt de rij achter ons een gemengd gezelschap plaats van enkele Köln-supprters en één Mainz-fan. Die laatste maakt al te graag zijn sympathieën wereldkundig en begint na verloop van tijd danig te enerveren met zijn aanstootgevende gedrag en flauwe opmerkingen. Ik ben voorstander van gemengde tribunes en iedereen mag zijn team naar eigen goeddunken aanmoedigen maar er bestaat ook zoiets als “provocatie” en die grens moet je trachten niet te overschrijden.

Wanneer de stadionspeaker enkele minuten voor aanvang van de wedstrijd plechtig verzoekt om recht te staan voor de “FC-Hymne” gaan tienduizenden sjaals de hoogte in. In m’n beste Plattkölsch probeer ik de lokale hit van Höhner mee te brullen want laat één ding duidelijk zijn, “Üvverall jitt et Fans vum FC Kölle”, ook in Antwerpen. Wanneer de plaatselijke cheerleaders een erehaag vormen is het aan de Bundesliga-gladiatoren om de arena te betreden. Jetzt geht’s los!
De 1. FC Köln kon van z’n laatste 5 thuiswedstrijden er slechts 1 winnen. Dat de “carnavalswedstrijd” van vandaag de ideale gelegenheid is om de kentering in te zetten, daar lijken de 11 van trainer Zvonimir Soldo op het veld unaniem van overtuigd. De bezoekers, die vandaag voor de gelegenheid volledig in het zwart gekleed gaan, spelen als een slap vod. Köln domineert maar dat scoren een hele opgave is voor de rijnjongens blijkt ook vandaag. Voor het eerste gevaar zorgt Novakovic die van op links wordt bediend door ex-Anderlechtspeler Fabrice Ehret. De Fransman is niet de enige speler bij de thuisploeg die we kennen uit onze competitie. Ook ex-La Louvière en Club Brugge speler Manasseh Ishiaku staat vandaag tussen de lijnen. Met een schot uit de tweede lijn zorgt Lukas Podolski voor het tweede grote gevaar van de wedstrijd maar het is wachten tot vlak voor rusten eer Novakovic opnieuw op voorzet van Ehret, zij het deze keer van op rechts, er verdiend 1-0 van maakt. Twee minuten later kan de Sloveen ei zo na de 2-0 netten maar deze keer brengt reservedoelman Müller redding op de doellijn.

Na 10 minuten spelen in de tweede helft zorgt Soto voor het eerste doelgevaar van de teleurstellende bezoekers. Köln creëert nog een aantal kansen via Novakovic, Podolski en Ehret maar doelpunten maken blijft hét grote probleem van de ploeg uit de domstad. Wanneer 20 minuten voor tijd uitblinker Novakovic wordt vervangen door Sebastian Freis verwacht ik helemaal geen doelpunten meer langs Keulse zijde. De marge van 1 doelpunt is gezien het spelbeeld eigenlijk veel te klein en omdat het gevaar vaak in een klein hoekje schuilt blijft het bibberen tot het laatste fluitsignaal. Gelukkig verandert er niets meer aan de score zodat het stadion na het verlossende fluitje uit de bol kan gaan op de tonen van “Viva Colonia” en “Denn wenn et Trömmelche jeit”. Binnen 3 weken, op 11 november, gaat carnaval ook in de rest van het Rijnland van start.
Bronnen:
“Mehr als nur “Prinz Poldi”.” FERNHOLZ Martin, in Kölnsport “Fussballspecial Sonderheft 2009/2010” SHF
21 – 2009
“Bock auf Hennes! : Geschichten vom Hennes”. LANGEN Gabi, Emons Verlag
“Geißbock Echo: das Clubmagazin des 1. FC Köln”. Nr. 5 – 17. Oktober 2009, jg. 52
Kicker Sonderheft Bundesliga 09/10
“Wahrzeichen im Westen”. EGGERS Erik, in Stadionwelt nr. 18, jun/jul. 2006
“Am Anfang stand Adenauer”. SCHULTE Andreas, in Stadionwelt nr. 3, aug. 2004
“Schönstes Zweitligastadion der Welt?”. SCHULTE Andreas, in Stadionwelt nr. 3, aug 2004
“Müngersdorfer Stadion: Führend in Deutschland”. , SKRETNY Werner, in “Das grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien”. SKRETNY Werner (HRSG.), Verlag die Werkstatt.
“Novakovic bringt den Sieg”. op www.kicker.de
|