v

Stadion Hohe Warte, Wien-Döbling

Bezocht op 22/05/2009
Regionalliga Ost: Fernwärme First Vienna FC 1894 – SV Würmla 1-1
Toeschouwers: 2.300

Opgericht op 15 november 1894 in pension “Zur schönen Aussicht” op de Hohe Warte is de “First Vienna Football Club 1894” de oudste voetbalclub van Oostenrijk. Aan de wieg van de club stonden enkele Engelse tuiniers van het domein van baron Nathaniel Rotschild. Omdat de baron zijn personeel toeliet een balletje te trappen op zijn eigendom, kozen de stichters als dank de clubkleuren geel en blauw uit het wapenschild van de Rotschilds. Een echte volksclub zou First Vienna nooit worden, tot diep in de 20e eeuw bleef het elitaire karakter van de vereniging zelfs behouden.
De erelijst van de club werd in de loop der jaren bedekt met een dikke laag stof: tussen 1930 en 1955 speelde First Vienna 6 keer kampioen van Oostenrijk, won het 3 keer de beker en won het 1 keer de Mitropa Cup. Na de “Anschluss” van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland konden de Weners ook 1 keer de Duitse Beker aan het palmares toevoegen. Hoewel geelblauw in 1989 nog het Intertoto tornooi won wordt als laatste échte hoogtepunt in de clubgeschiedenis de “kleine Weense derby” van 4 april 1986 tegen Wiener SK beschouwd. 19.000 toeschouwers – waarvan 11.000 betalende – zagen die dag op de Hohe Warte hoe voormalige sterren van het WK in Argentinië Mario Kempes en Hans Krankl het op het veld tegen elkaar opnamen. First Vienna (met Mario Kempes) trok in die wedstrijd tegen de Wiener SK (Hans Krankl) aan het langste eind. Het won met 1-0.

Vandaag voetbalt de ouderdomsdeken van de Oostenrijkse voetbalsport enkele trapjes lager. Met nog 3 wedstrijden voor de boeg telt First Vienna in de Regionalliga Ost, het 3e niveau, 2 punten meer dan herfstkampioen SV Horn. Winst vandaag zou de club een stap dichter brengen bij promotie naar het op één na hoogste niveau. De club heet dezer dagen voluit “Fernwärme First Vienna FC 1894”, naar hoofdsponsor Fernwärme Energie Wien. Heiligschennis!

In zijn 115-jarig bestaan speelde First Vienna FC steeds in de nabijheid van het huidige stadion waar voor het eerst een balletje werd getrapt op 19 juni 1921. In de beginjaren speelde naast First Vienna ook de Oostenrijkse nationale ploeg haar thuiswedstrijden op de Hohe Warte. Oostenrijk was in de jaren ’20 van de vorige eeuw een voetbalgrootmacht en het stadion was de enige plek waar de na de Eerste Wereldoorlog gekrenkte Oostenrijkse trots nog leefde. Het voormalige Habsburgse Rijk was na W.O. I gedecimeerd en de razend populaire voetbalsport leek voor de Weense burgers de enige houvast in het economisch zwaar getroffen land. Meer dan 85.000 toeschouwers zagen in 1923 in de immense natuurarena de Oostenrijkse nationale XI de “squadra azura” partij geven maar de meest legendarische wedstrijd ooit op de Hohe Warte volgde 9 jaar later. In een met 62.000 supporters gevuld stadion behaalde het Oostenrijkse Wunderteam een klinkende 8-2 derbyoverwinning tegen de buren uit Hongarije.

Naast voetbal was de Hohe Warte tijdens het interbellum ook toneel voor andere sporten zoals boksen en atletiek. Tijdens één van die atletiekmeetings, in 1926, liep de legendarische Finse atleet Paavo Nurmi een wereldrecord op de 3 mijl. Cultureel hoogtepunt was een opvoering van “die Meistersinger von Nürnberg”. De Hohe Warte als openluchtbühne voor deze opera van Wagner!

Ondanks enkele legendarische wedstrijden en de faam die de arena overal in Europa genoot, was de bloeiperiode van “Stadion Hohe Warte” van relatief korte duur. De bouw van het Praterstadion als vaste thuishaven voor de nationale ploeg luidde de neergang van het stadion in en na de laatste interland in 1936 tegen Hongarije raakte het stadion steeds meer in verval. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Hohe Warte geteisterd door verschillende bominslagen en na de oorlog waren het de Weense burgers die het stadion plunderden op zoek naar hout om zich warm te stoken. Het stadion werd door het Amerikaanse leger opgeëist en gebruikt als “baseball ground” voor de strijdkrachten. Het duurde tot september 1951 eer First Vienna terug welkom was in het eigen stadion. Niettegenstaande een renovatie in 1953 werd de oude glans van de Hohe Warte nooit hersteld en hoe meer het met voetbalclub First Vienna bergaf ging in de jaren ’60 en ’70, hoe meer de onoverdekte staantribunes in het groene stadion overwoekerd raakten door wildgroei. Vier jaar geleden werden met een deel van die wildgroei helaas ook de laatste houten banken en de laatste verroeste vlaggenmasten uit het stadion verwijderd. Anno 2009 telt het stadion naast een overdekte zittribune met 2.000 plaatsen enkel nog een onoverdekte zit- en staantribune met nog eens 2.000 plaatsen maar een groot deel van de toeschouwers verkiest bij mooi weer een plaatsje op de tot grasheuvel verworden oude staantribune. De werkelijke huidige capaciteit wordt daarom geschat op meer dan 15.000.

Op zoek naar het stadion loop ik vanuit U-Bahn station Heiligenstadt hopeloos verloren. Op een stadsplan aan een bushalte staan een aantal sportvelden aangeduid, doch zonder enige vermelding van de naam van het veld of van de bespelers ervan. Op goed geluk beland ik op de oefenterreinen van de First Vienna FC waar enkele jeugdwedstrijden aan de gang zijn. Na nog een kwartier wandelen en onder andere een bordeel gepasseerd te zijn, klamp ik ten einde raad een taxichauffeur aan die me richting stadion voert. “Door de hoogbouw rondom is het niet eenvoudig om het stadion te zien liggen”, stelt de chauffeur met Kroatische roots me gerust. Enkele minuten later stap ik uit aan de hoofdingang van het stadion. Ik koop een kaartje met streepjescode dat aan de ingang van het stadion wordt gescand. Moderne technologie in een oud stadion.

Bij het binnengaan hoor ik een geluid dat ik niet meteen met Wenen associeer: doedelzakmuziek! Eén van de First Vienna supporters speelt blijkbaar graag een deuntje op de blaaszak. Ik stoot op een gedenksteen voor de gesneuvelden van beide wereldoorlogen en op een buste van ene Karl Koller, een oud speler van de club die een goedlachse indruk maakt. Aan de mobiele fanshop schuif ik aan voor een pin. De enige pin voorradig mist helaas de naald waardoor ik moet kiezen tussen een speldje of een button. Het speldje dat ik kies blijkt een verzamelobject uit de jaren ’70 en kost 35 euro. Iets te duur naar mijn zin dus vraag ik een goedkoper alternatief. Op zoek naar leuk fotomateriaal doe ik vervolgens een rondje stadion. De Hohe Warte is een schim van het stadion dat ik ken van oude foto’s maar het zicht over de stad is bovenaan de oude staantribune indrukwekkend. Ook de door architect Friedensreich Hundertwasser versierde schoorsteen van hoofdsponsor “Fernwärme Energie Wien” is van op de staantribune zichtbaar. Achter één van beide doelen ligt een heuse Biergarten er verlaten bij. Achter het andere doel wordt het scorebord geflankeerd door een scorebord voor American Football. First Vienna FC deelt zijn stadion met de Raiffeisen Vikings. Het speelveld is daarom een kakofonie van voetbal- en footballlijnen.

Van de bezoekende club, SV Würmla, had ik tot voor kort nog nooit gehoord. De ploeg speelt in blauwwit, komt uit Niederösterreich en kampt al een heel seizoen tegen de degradatie. Een spionkop hebben de bezoekers blijkbaar niet, dit in schril contrast met de thuisclub die met een harde kern van ongeveer 200 enthousiastelingen op hartverwarmende support kan rekenen. Met de opkomst van 2.300 toeschouwers mogen ze bij First Vienna vanavond trouwens niet klagen wat belangstelling betreft. In een land waar voetbal zelden de grote massa beroert is 2.300 een mooi getal voor een wedstrijd op het 3e niveau. Aangevoerd door de doedelzakspeler zit de sfeer er overigens goed in op de tribune en wanneer thuisspeler Thomas Slawik er na 6 minuten na een mooie actie op rechts 1-0 van maakt lijken we op weg naar een leuk avondje voetbal. Niets is echter minder waar. Boeiend blijft het alleszins maar het vuurwerk komt uit eerder onverwachte hoek. Terwijl enkele jeugdspelers op de tribune rondgaan met een collectebus zijn het de bezoekers die op het veld het betere van het spel opeisen. Na een onbegrijpelijk afgekeurd doelpunt van de Pool Dylewski raakt Würmla de eerste helft nog de lat en de binnenkant van de paal maar rusten doen we met 1-0.

Omdat een donkere wolk dreigend overwaait, besluit ik de tweede helft van op de overdekte tribune te volgen. Een dronken tiener bedelt tijdens de rust om een biertje maar ik laat me niet vermurwen. Ze is te jong en te lelijk.
Waarin het de eerste helft niet lukte slaagt Würmla na amper 1 minuut in de tweede helft wel: op voorzet van Daniel Nikic kopt Nenad Panic de bal tegen de netten en de bordjes hangen opnieuw gelijk. Een terechte gelijkmaker die de schaars meegereisde bezoekende fans zich laat outen op de tribune. Enkele rijen voor mij zitten 2 kakelende Würmla-kippen die bij iedere bezoekende actie het hele vak bij elkaar krijsen. Gelukkig neemt de thuisclub na de gelijkmaker de wedstrijd opnieuw in handen zodat de schade aan mijn trommelvliezen zich beperkt. De toenemende druk van de ondermaats spelende leidersploeg vanaf de 55e minuut na een schot in het zijnet van Philipp Frenzl resulteert nauwelijks in uitgespeelde kansen. Voor Würmla is het onverhoopte punt levensnoodzakelijk en de (20?) meegereisde fans schreeuwen hun ploeg naar het einde van de wedstrijd.
De spelers van de degradatiekandidaat zijn dolgelukkig met het behaalde punt terwijl bij de thuisclub spelers en supporters ontgoocheld afdruipen. Maar de ontgoocheling blijkt van korte duur wanneer enkele minuten later het resultaat van titelconcurrent Horn bekend raakt. SV Horn verliest met 1-0 waardoor de oudste club van Oostenrijk ondanks een teleurstellend gelijkspel een stapje dichter bij promotie staat.

Bronnen:

Das grosse Buch der österreichischen Fussballstadien. TRÖSCHER Andreas, MARSCHIK Matthias, SCHUTZ Edgar. Verlag die Werkstatt.

“Hohe Warte: Naturarena in Hanglage”. TRÖSCHER Andreas, in “Wo die Wuchtel fliegt: legendäre Orte des Wiener Fussballs”. Löcker Verlag.

Fussball Derbys: die 75 Fußball-verrücktesten Städte der Welt”. GISLER Omar, Copress Sport.

First Vienna News 06/09: Fernwärme First Vienna FC 1894 vs. SV Würmla.

Ostliga Journal. Frühjahr 2009.

“Die Vienna schwächelt – aber der Titel rückt näher”. POLLAK C. in Kronenzitung 23/05/09.