v

Stadion Oberwerth, Koblenz

Bezocht op 28/08/2009
2. Bundesliga: TuS Koblenz - FC Energie Cottbus 0-2
Toeschouwers: 7.425

Koblenz, “die einzige Stadt an Rhein und Mosel” beschikt met een gezellige “Altstadt”, pleziervaarten op hoger genoemde rivieren en het imposante “Deutsches Eck” over een aantal leuke troeven voor een zomers weekendje weg. Sinds enkele jaren is de provinciestad in Rheinland-Pfalz ook een sportieve attractie rijker: in mei 2006 promoveerde “die TuS” naar het op één na hoogste niveau van het Duitse voetbal. Sindsdien wordt er (2e) Bundesliga-voetbal gespeeld aan de oevers van Rijn en Moezel.

De “Turn und Sportvereinigung 1911 e.V.”, kortweg “die TuS”, stamt voort uit het in 1911 opgerichte “FC Deutschland”. Dik 20 jaar na de oprichting, in 1934, leidden enkele fusies tot de herbenaming “TuS 1911 Neuendorf”, naar een deelgemeente van de stad. Het belangrijkste hoofdstuk in de analen van de clubgeschiedenis werd 14 jaar na de naamswijziging geschreven, vlak na de Tweede Wereldoorlog. TuS bereikte dat jaar de halve finale van het Duits kampioenschap waarin het de duimen moest leggen voor de 1. FC Kaiserslautern. Een nieuwe naamsverandering in het huidige “TuS Koblenz” in 1982 ten spijt, vegeteerde de voetbalvereniging vervolgens meer dan een halve eeuw weg in de anonimiteit van de lagere regionen van het Duitse voetbal.

Een schuldenlast van 1 miljoen euro bezorgde de club in 2002 opnieuw (helaas negatieve) naambekendheid. Net toen TuS Koblenz op sterven na dood leek voltrok zich een mirakel. Met zeer bescheiden middelen slaagde de club er tot tweemaal toe promotie af te dwingen naar een hogere reeks. Zo debuteerden de blauwzwarten in augustus 2006 in de 2e Bundesliga waar ze na een sterke heenronde, gevolgd door een zwakke terugronde in de veilige middenmoot eindigden. Ondanks de extra inkomsten die Koblenz uit het (2e) Bundesliga voetbal genereerde bleven financiële moeilijkheden de club als een zwaard van Damocles boven het hoofd hangen. Licentieperikelen leidden tot puntenaftrek van -6 aan het einde van het seizoen 2007-08 en van -3 aan het begin van het seizoen 2008-09. Ondanks de minpunten wist “die TuS” zich telkens te handhaven in de buik van het klassement.

De voorbije maanden hield TuS Koblenz grote uitverkoop van spelers. Maar liefst 13 voetballers zochten andere oorden op waaronder ook Du-Ri Cha (zoon van legende Bum-Kun Cha) die de oevers van Rijn en Moezel verruilde voor een hutje in het Zwarte Woud en een basisstek bij SC Freiburg. Trainer Uwe Rapolder kwam voor de loodzware opdracht te staan om uit het legertje nieuwkomers een samenhangend geheel te vormen dat voor de 4e keer op rij het behoud van de club in de 2e Bundesliga zou kunnen veilig stellen. Een nieuwe ploeg bouw je helaas niet op 1-2-3 en de mannen van Rapolder begonnen dan ook eerder aarzelend aan het seizoen. Uitwedstrijden bij 1860 München en Fortuna Düsseldorf gingen verloren maar een spectaculaire thuisoverwinning tegen titelkandidaat Arminia Bielefeld gaf de lokale burger moed. Een 0-2 achterstand werd in de laatste 10 minuten van de wedstrijd omgebogen in een onverhoopte 3-2 overwinning. Groot bezieler van die ommezwaai was de Albanese Fin Njazi Kuqi die niet zozeer door zijn 2 doelpunten maar wel door de manier waarop hij beide goals vierde een heuse kult-status verwierf. In de TuS fanshop worden sinds deze week T-shirts met een afbeelding van de “Kuqi-Dive” aangeboden en het traditionele wedstrijdje “op doel schieten” tijdens de rust wordt vandaag vervangen door een “Kuqi duikwedstrijd”. Ze zijn gek, die Germanen.

Mijn ticket voor de wedstrijd heb ik deze ochtend gekocht in het centrum van de stad. In de kelderverdieping van het warenhuis Galeria Kaufhof (het Duitse broertje van onze Galeria Inno) bevindt zich een kleine TuS-fanshop. Omdat het mooie zomerweer van gisteren de voorbije nacht baan heeft gemaakt voor een bewolkte en winderige variant leek het met verstandig om een overdekt zitje te kiezen. De overdekte plaatsen op de “Gegengerade” vond ik schandalig duur dus reserveerde ik een plaatsje achter doel. Een “familietribune” zo zou later tot mijn grote ergernis blijken.

Met het ticket stap ik ruim anderhalf uur voor de wedstrijd op de pendelbus aan het station.

Stadion Oberwerth ligt buiten het stadscentrum geprangd tussen een heuvelrug en een paar Autobahn viaducten. Oorspronkelijk lag het stadion op een eiland in de zuidelijke Rijn-arm Oberlache maar nadat na de Tweede Wereldoorlog een deel van de rivier werd opgevuld met oorlogspuin werd het eiland gedegradeerd tot schiereiland. Op de huidige locatie werd tot 80 jaar geleden geen voetbal maar baseball gespeeld. Omdat de Amerikaanse bezettingsmacht na Wereldoorlog I heel wat baseballminnende soldaten in haar rangen telde, ging de US Army in 1920 over tot de bouw van een stadion. Het sportveld zou tot 1929 in bezit blijven van het Amerikaanse leger en bleef tijdens de jaren ’20 taboe voor de plaatselijke bevolking. In 1929 verlieten de Amerikanen hun baseball ground en betrok TuS Neuendorf, voorloper van het huidige TuS Koblenz, de sportaccommodaties. Wat vandaag rest van stadion Oberwerth werd opgeleverd in 1935. Onder het Naziregime heette het stadion overigens “Hermann-Göring-Kampfbahn”. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de naam in “Stade De Gaulle”. Koblenz werd na W.O. II ingedeeld in de Franse invloedssfeer.

Het minste wat je van Stadion Oberwerth kan zeggen is dat het een buitenbeentje is in het Duitse stadionlandschap. Het stadion bestaat uit een piepkleine hoofdtribune, “terraces” achter één van beide doelen, enkele bij elkaar geplaatste containers en 2 inderhaast opgetrokken noodtribunes. Misschien kan je deze onsamenhangende constructie nog het best vergelijken met een Belgisch stadion van een club die in no-time alle reeksen van het provinciale en nationale voetbal heeft doorzwommen. Pronkstuk is de oude hoofdtribune die werd opgetrokken in gewapend beton en invloeden van de Bauhaus architectuur vertoont. Van de rest van het stadion dat in de jaren ’90 meermaals als decor voor de Fuji-Cup-Finale (de Duitse ligabeker) diende bleef na de promotie van TuS Koblenz in 2006 niet veel overeind.

De noodtribune op de “Gegengerade” straalt in al zijn soberheid nog een minimum aan klasse uit maar de noodtribune achter het doel waarvoor ik een ticket heb gekocht is ronduit spuuglelijk. De hele constructie boezemt me overigens weinig vertrouwen in en roept spookbeelden bij me op van de stadionramp in Bastia. Het tentzeilen dak geeft mij dan weer het gevoel dat ik op een kermiskoers ben beland in plaats van op een voetbalwedstrijd. Gelukkig heeft de staantribune achter het andere doel nog geen plaats moeten ruimen voor een afzichtelijke noodtribune. De verhoudingen in het stadion werden echter zo scheefgetrokken dat ik ook de aanblik van deze “terraces” nauwelijks te genieten vind.

Terwijl ik de auto’s over de Autobahn viaducten in de verte voorbij zie zoeven loopt het stadion stilaan (half)vol. De ongeveer 15.000 plaatsen in het stadion zijn zo goed als evenredig verdeeld tussen zit- en staanplaatsen. Vanavond zullen een kleine 7.500 fans hun opwachting maken waarvan enkele honderden de verre reis vanuit Cottbus hebben gemaakt. Voor de dag vakantie die ze voor deze trip ongetwijfeld hebben moeten opofferen worden ze door de stadion-dj voor de match beloond met het clublied van hun club: Energie Cottbus.

Cottbus ligt in de Lausitz, een streek in de oostelijke deelstaat Brandenburg op 6 uur rijden van Koblenz. De lokale voetbalvereniging, FC Energie Cottbus, zag in 1966 het levenslicht als “BSG Energie Cottbus” en houdt al enkele jaren de eer van de “nieuwe deelstaten” hoog in het bijna uitsluitend West-Duits getinte betaalde voetbal. Vreugde en verdriet kruisten enkele maanden geleden elkaars pad in Cottbus. Na een driejarig verblijf op het hoogste niveau kon de club op de laatste speeldag rechtstreekse degradatie vermijden maar één smadelijke thuisnederlaag in de play-offs later moesten de Brandenburgers alsnog hun plaatsje bij de elite afstaan aan de 1. FC Nürnberg. Zoals dat gaat na een mislukt seizoen werd ook bij Energie Cottbus het huishouden de voorbije maanden gekenmerkt door een komen en gaan van spelers. Twee van de nieuwkomers bij de Oost-Duitsers waren tot voor kort nog in onze Jupiler Pro League actief. Igor Mitreski keerde na een uitleenbeurt aan Germinal Beerschot terug terwijl Marc-André Kruska na een mislukt avontuur in Brugge op meer voetbalvreugde hoopt in de 2e Bundesliga . De man die Cottbus terug naar hogere voetbalsferen moet leiden is Claus-Dieter Wollitz die vorig seizoen – o ironie – met VfL Osnabrück degradeerde naar de 3e Liga. Energie startte de competitie hoopvol met een 3-1 thuisoverwinning tegen Augsburg en een 2-2 uit bij Duisburg maar ging vorige week thuis pijnlijk onderuit tegen Greuther Fürth.

Het is vandaag de derde keer in evenveel seizoenen dat ik Energie Cottbus op verplaatsing zie spelen. De eerste 180 minuten dat ik de ploeg live aan het werk zag heb ik welgeteld 1 doelpuntje gezien en dan nog wel van de tegenpartij. Veel spektakel moet ik dus vanavond niet verwachten, alhoewel…als “die Energie” snel wil terugkeren naar het hoogste niveau dan zullen ze op verplaatsing toch meer moeten laten zien dan ze in de Bundesliga plachten te doen. De enige keer dat ik TuS Koblenz tot dusver aan het werk zag is alweer bijna 3 jaar geleden. In een spektakelrijke derby in Kaiserslautern verloor die TuS met 4-3.

Na het traditionele potje vendelzwaaien en het ten gehore brengen van de clubhymne komt de 4e speeldag van het seizoen 2009/2010 eerder aarzelend op gang in Stadion Oberwerth. Op het veld valt de eerste 10 minuten werkelijk niets te beleven zodat ik mij mateloos kan ergeren aan de spelende kinderen rondom mij op de tribune. Het klinkt misschien een beetje onverdraagzaam maar als mama en papa veel geld hebben betaald voor een zitje op het voetbal, kijk dan toch gewoon naar de wedstrijd! Voor spelende kinderen hebben ze speeltuinen uitgevonden. Natuurlijk ben ik geen kinderhater (of toch geen fanatieke) maar als ik een ticket koop voor een voetbalwedstrijd dan verwacht ik te belanden op een tribune met een minimum aan voetbalsfeer en niet in één of andere kindercrèche. Hadden ze mij in de fanshop deze ochtend niet gewoon kunnen waarschuwen dat ik met mijn ticket zou belanden in Sesamstraat?

Na 13 minuten gaat het bezoekende vak rechts van mij uit de bol. Radu heeft gescoord, althans dat denkt hijzelf, dat denk ik en dat denken met ons de meeste mensen in het stadion. Het scheidsrechterstrio volgt ons helaas niet in onze overtuiging waardoor het verder wachten blijft op mijn eerste live-doelpunt van Energie ooit. Het lang verwachte doelpunt volgt alsnog 5 minuten later. Na het eerder onterecht afgekeurde doelpunt hebben de Cottbussers besloten de uiterst zwakke thuisdefensie op de counter te bestoken. Eerst schiet Emil Jula nog over doel maar in de 18e minuut stift hij met links mooi de bal over de uitkomende thuisdoelman binnen: 0-1, het legertje bezoekende fans aan het feest en alweer een persoonlijke primeur in mijn bestaan als groundhopper: mijn eerste Energie Cottbus doelpunt na ongeveer 200 minuten voetbal!Bij Koblenz stokt het na de 0-1 volledig. De enige opwinding op de familietribune wordt dan ook veroorzaakt door de clubmascotte die de jonge fans komt groeten.

Tijdens de rust wordt grote held van vorige thuiswedstrijd, Njazi Kuqi, door trainer Rapolder geslachtofferd. Ik zal hem dus helaas niet zijn beroemde duik zien uitvoeren vanavond. De wedstrijd is nog geen minuut terug op gang gefloten wanneer thuisdoelman Yelldell voor mijn ogen de flater van zijn leven begaat. De man die naast me zit verzekert me dat de Amerikaanse Duitser een degelijk sluitstuk is maar wat de man in de 46e minuut presteert blijft hem wellicht nog enkele jaren achtervolgen. Wanneer de Chinees Shao van op afstand zwak op doel schiet laat Yelldell de bal glippen en over de doellijn rollen: 0-2. Voldoende voor de bezoekers die vanaf nu het initiatief aan de thuisploeg laten. Met ritmisch gestamp proberen de fans op de tribune meer schwung in het elftal te brengen maar het lijk me onwaarschijnlijk dat we ons vandaag nog aan een ommekeer mogen verwachten. Enige noemenswaardige feit na de 0-2 is een windstoot die onder het zeildak van onze tribune blaast en zo 2 dames met een kinderwagen voor het bezoekende vak een stortbad bezorgt. Vorige thuismatch moest voor TuS Koblenz alles nog beginnen in de 80e minuut, vandaag verlaat een heel deel mensen 10 minuten voor tijd reeds het stadion.

Er wacht die TuS ongetwijfeld nog een lang en moeilijk seizoen. De feestende Cottbus fans hopen waarschijnlijk stiekem op een snelle terugkeer naar de Bundesliga. Uitoverwinningen helpen daarbij.

Bronnen:

“Am Anfang war das “Amerikaner-Stadion” ”. SKRENTNY Werner. in Das Grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien. Verlag die Werkstatt.

Kicker Bundesliga Sonderheft für die Saison 2009-2010.

rz Heimspiel, die Stadionzeitung der TuS Koblenz. Ausgabe 2, 28/08/09.

“Das Leben ist eine Baustelle”. KIRSCHNECK Jens, in 11 Freunde Nr. 58, september 2006.

“Shao legt auf und trifft”. www.kicker.de