Olympiastadion München

UEFA *****
Gebouwd: 1969-1972
Architecten: Günther Behnisch & Frei Otto
Capaciteit: 69.267 (63.666 bij internationale wedstrijden)
Opening: 26/05/1972 West-Duitsland – USSR 4-1

Belangrijkste wedstrijden:
- finale WK 1974: Nederland – West-Duitsland 1-2
- finale EC 1: Nottingham Forest – Malmö FF 1-0
- finale EK 1988: Nederland – USSR 2-0
- finale CL 1993: Olympique Marseille – AC Milan 1-0
- finale UEFA Cup 1996 (heen): FC Bayern München – Girondins Bordeaux 2-0
- finale CL 1997: BVB Dortmund – Juventus 3-1

Andere noemenswaardige evenementen:
- Olympische Spelen 1972
- WK-finale Speedway IAAF Grand Prix 1989
- EK Atletiek 2002
- Eucharistieviering paus Johannes-Paulus II in 1987
- 5x Rolling Stones
- 4x Michael Jackson
- 2x Pink Floyd

Een “jeugdige oldtimer”, zo kan je het Olympiastadion in München misschien het best omschrijven. Het stadion dat wereldwijde bekendheid geniet vanwege het futuristisch ogende dak werd meer dan 40 jaar geleden op de tekentafel van Günther Behnisch geboren. Inspiratie voor het wereldberoemde dak vond de architect op de wereldtentoonstelling in Montreal waar een andere architect, Frei Otto, voor het Duitse paviljoen een gelijkaardig dak had ontworpen. Een hangdak uit acryl glas was een revolutionair concept en omdat een voetbalstadion overdekken andere koek is dan het ontwerpen van een tijdelijk paviljoen, sloegen beide architecten de handen in elkaar.

Met een oppervlakte van 34.550 m² overdekken de 4.000 glazen platen van acryl 39.000 plaatsen oftewel ongeveer driekwart van het stadion. Het dak spreidt zich met een totale oppervlakte van 75.000 m² evenwel ook uit boven andere delen van het Olympisch complex. Het stadion ligt namelijk ingebed in het Olympia Park waar naast veel groen, een waterplas en een kunstmatige heuvel van opgehoopt oorlogspuin ook de “Olympiahalle” met 11.000 plaatsen en de “Schwimmhalle” met een gereduceerde capaciteit van 2.000 plaatsen (ooit 9.000) indruk maken.

In architecturale kringen is het stadion beroemd omwille van het unieke dak maar de meeste voetballiefhebbers denken bij het horen van de naam bijna automatisch aan het magistrale doelpunt van Marco van Basten met Oranje tegen de Sovjet Unie in 1988. Wereldwijd staat de Olympische site echter in het collectieve geheugen gegrift als het toneel van een luguber schouwspel: tijdens de Olympische Spelen van 1972, op 5 september, kwamen bij een gijzeling door terroristen van de organisatie “Zwarte September” 9 Israëlische atleten, 5 terroristen en 1 politieagent om het leven. IOC-president Avery Brundage zou vervolgens in het stadion de historische uitspraak doen: “The games must go on”.

Jarenlang vast bespeler van het stadion was FC Bayern München. Bayern nam er zijn intrek voor zijn laatste en beslissende match van het seizoen 1971-72 tegen Schalke 04. Na een spetterende 5-1 speelde Bayern tijdens zijn maidenmatch meteen kampioen. Er zouden in de daaropvolgende 32 seizoenen nog 15 landstitels volgen. Het toeschouwerrecord in het Olympiastadion staat vreemd genoeg niet op naam van de mondaine roodwitte club maar wel op die van 1860. Op 15 augustus 1973 werden er voor de derby tegen FC Augsburg in het kader van de Regionalliga Süd (toen de 2e Bundesliga) officieel 83.000 toeschouwers geregistreerd. Volgens officieuze bronnen lag het ware aantal veel hoger, sommige bronnen maken zelfs gewag van 100.000 toeschouwers!

Niettegenstaande de futuristische look en de 5 sterren status van de UEFA voldeed het stadion de laatste jaren niet meer aan de behoeften van een Europese grootmacht als FC Bayern. Het is haast ondenkbaar maar omwille van de beschermde status van het stadion moest de Beierse topclub het tot zijn laatste thuiswedstrijd op Olympia in 2005 stellen zonder loges of business seats. De enige luxe op de 350 klapstoelen tellende eretribune bestond uit dekens om de eregasten warm te houden. Ook de atletiekpiste en het niet overdekte tribunegedeelte vormden reeds lang een doorn in het oog van de Beierse bewindslui. Zij drongen reeds lang aan op een verhuis naar een nieuw te bouwen arena. Een smadelijke 1-5 nederlaag van de Duitse nationale ploeg tegen Engeland in september 2001 hielp Franz Beckenbauer en zijn ploeg tijdens een volksraadpleging enkele weken later om de meerderheid van de Münchense bevolking achter zich te scharen. Het resultaat staat sinds 2005 enkele kilometer verderop te pronken.

Gevoetbald wordt er in het Olympiastadion vandaag nog nauwelijks. Na de verhuis van FC Bayern en TSV 1860 München naar de nieuwe Allianz-Arena in 2005 ligt het Olympiapark er een beetje verweesd bij. Tijdens mijn bezoek in mei 2007 vond in het stadion een “sportdag” plaats van een verzekeringsmaatschappij. In een stadion met 5 UEFA sterren…

Bronnen:

“Ein Denkmal für die Zukunft”. NEY Matthias, in Stadionwelt N° 6 12/2004

“Gewagt gewonnen”. NEY Matthias, in Stadionwelt N° 6 12/2004

“Weltarchitektur und des “Kaisers Terrorist” “. in “Das Grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien. SKRETNY Werner.

“Voetbal Tempels”. SPAMPINATO Angelo, uitg. Tectum.