SC Fortuna Köln – FC Gütersloh 2000

geplaatst in: 2008, Groundhop | 0

 

Bezirkssportanlage Köln-Süd “Südstadion”, Köln

Bezocht op: 01/11/2008
NRW-Liga: SC Fortuna Köln – FC Gütersloh 2000 4-0
Toeschouwers: 720

Een etiket kleven op een club als Fortuna Köln is niet eenvoudig. Voor de één is het een doorsnee “Stadtteilverein”, voor de ander een te koesteren “Traditionsverein” terwijl nog anderen Fortuna “pure cult” vinden. Misschien laat de club uit de Keulse Südstadt zich nog het best samenvatten als een combinatie van de drie. Dat Fortuna ook buiten de eigen landsgrenzen naambekendheid geniet staat buiten kijf, ook al verdween roodwit in 2000 reeds van de bühne van het betaald voetbal.
Hoewel het de club het voorbije decennium noch sportief, noch financieel voor de wind ging, voert Fortuna nog steeds fier de eeuwige rangschikking aan van de 2e Bundesliga. Zesentwintig jaar speelde Fortuna Köln op het op één na hoogste niveau. Een record dat binnen enkele jaren wellicht zal gebroken worden door Alemannia Aachen.

Haar hoogdagen vierde Fortuna onder het bewind van de legendarische voorzitter Jean Löring. Dat de man drie jaar na zijn dood nog steeds immens populair is onder de eigen aanhang bewijst de naam van één van de vier overgebleven supportersclubs “Schäng Gäng”. “Schäng” is Plattkölsch voor “Jean”. Er doen tal van Fortuna gerelateerde anekdotes over hem de ronde. Eén van de bekendste legendes gaat dat de ex-voorzitter, die van opleiding elektricien was, een stroompanne tijdens een thuismatch zou verholpen hebben door gedurende het verdere verloop van de wedstrijd twee elektriciteitskabels tegen elkaar te houden. Een verhaal dat volgens getuigen werd aangedikt en in de loop der jaren een eigen leven is beginnen leiden. Bij een andere wedstrijd nodigde de mecenas tijdens een felle onweersbui alle fans uit om op de overdekte zittribune plaats te nemen. Deze menslievende actie zorgde voor een fantastische sfeer in het stadion. Het verband valt moeilijk te bewijzen maar feit is dat de Keulse spelers die middag over hun tegenstanders heenwalsten in een spektakelrijke wedstrijd. Dat “Schäng” ook zijn mindere kanten had bewijst het stadionverbod hetwelk hij ooit opliep na een uit de hand gelopen discussie met een lijnrechter. Löring zou Löring niet geweest zijn als hij deze sanctie niet zou omzeild hebben door verkleed als Kerstman tussen de fans op de staantribune plaats te nemen.

Dat de SC Fortuna Köln graag “Traditionsverein” wordt genoemd is opvallend vermits Fortuna een naoorlogse vereniging is. De club ontstond in 1948 uit een fusie tussen Bayenthaler SV, Sparkassen-Verein 1927 Köln en SV Victoria 1911 Köln. Als clubkleuren werd net als bij grote broer 1. FC Köln voor de roodwitte stadskleuren geopteerd. De club sleet, zoals gezegd, zesentwintig jaar van haar bestaan in het vagevuur van de 2e Bundesliga waaruit ze in 2000 degradeerde. Eén jaar mocht Fortuna ook meezingen op het hoogste niveau, een seizoen waaraan de Rijnjongens een wrange nasmaak overhielden. Een negatief doelsaldo gaf de doodsteek. Fortuna eindigde het seizoen 1973-74 met het zelfde puntentotaal als Wuppertaler SV maar helaas voor Keulen wisten de Wuppertalers de doelpuntenbalans beter in evenwicht te houden.

Het mooiste stukje voetbalgeschiedenis in de domstad werd ongetwijfeld geschreven in het seizoen 1982-83. Dat seizoen kon de Fortuna-penningmeester voor de eerste en enige keer in de clubgeschiedenis het bordje “uitverkocht” boven de loketten van het Südstadion hangen. In een waanzinnige halve finale van de Duitse beker maakte Fortuna Köln als tweedeklasser brandhout van het gerenomeerde Borussia Dortmund. Voor 14.500 toeschouwers verpletterde de thuisclub de Borussen met 5-0.
Als beloning wachtte de club uit Köln-Zollstock de eindstrijd tegen de veel populairdere stadsgenoot 1. FC Köln in…jawel, Keulen. De ietwat teleurstellende finale tegen het grote Keulen werd met het kleinste verschil verloren. Doelpuntenmaker die dag was Pierre Littbarski. De finale was overigens slechts één van de tien wedstrijden met inzet tussen beide elftallen uit de domstad. De dubbele ontmoeting in het seizoen 1998-99 vormt voorlopig het laatste hoogtepunt in de clubgeschiedenis. Fortuna trok met 3-0 en 2-4 twee keer aan het langste eind.

De cocktail van een flamboyante voorzitter-mecenas, ambitieuze aankopen en teleurstellende bezoekersaantallen is vaak dodelijk. Wie voor een handvol toeschouwers dure vogels aantrekt als Hans Krankl, Dirk Lottner, Bern Schuster, Tony Woodcock of Toni Schumacher graaft meestal zijn eigen graf en dat was aan de oevers van de Rijn niet anders. Algemeen wordt de ex-doelman van de Mannschaft en boegbeeld van 1.FC Köln, Harald “Toni” Schumacher, met de beschuldigende vinger gewezen voor de ondergang van Fortuna. Eind jaren ’90 stelde Schumacher samen met PR-man Markus Bockelkamp een ambitieus masterplan op om de club naar de Bundesliga te loodsen maar het draaide enigszins anders uit. In plaats van promotie naar de top ging het steil bergaf. In 2000 verdween Fortuna uit het betaald voetbal waarop de club maar liefst drie keer in vereffening ging. Het trotse SC Fortuna Köln zakte weg tot in de Verbandsliga Mittelrhein, niveau 6 van het Duitse voetbal.

In het voorjaar van 2008 leek na acht jaar miserie de kentering ingezet: de Fortunen dwongen promotie af naar de NRW-liga terwijl enkele trouwe supporters een voor Duitsland uniek concept boven de doopvont hielden. Met “meinfussballclub.de” hoopten initiatiefnemers Dirk Daniel Stoeveken en cineast Sönke Wortmann via het internet 30.000 sponsors te vinden die voor 39,95 euro per jaar zichzelf voortaan “co-trainer” zouden mogen noemen.

Het principe van “meinfussbalclub.de” is even geniaal als eenvoudig: van iedere donatie houdt de club 30 euro over wat moet resulteren in een jaarlijkse totaalsom van 900.000 euro. In ruil krijgen de betalende fans 49% van de macht, het maximum door te DFB toegestane percentage. De mosterd haalden de initiatiefnemers bij Ebbsfleet United, één van de 21 Engelse clubs die de voorbije 15 jaar door gelijkaardige supportersinitiatieven de kop boven water hebben kunnen houden. Wordt het vooropgestelde aantal van 30.000 co-trainers binnen het jaar niet gehaald, dan wordt het initiatief stopgezet.
Toen ik afgelopen zomer over het initiatief las, was ik er meteen voor gevonden. Als lidnummer 7048 mag ik sinds eind juli meebeslissen over “belangrijke” items als daar zijn “komt er een webcam op het trainingsveld?”, “in welke kleuren spelen we zondag?” of “wat verkopen we in de fanshop?”. Dat ik als 1. FC Köln fan het project steun is minder vreemd dan het klinkt. Beide clubs uit Keulen hebben zowel op als naast het veld steeds in de beste verstandhouding geleefd en Fortuna kan op veel steun en sympathie rekenen in FC-middens. Voorzitter Klaus Ulonska is zowaar zelf een FC-supporter! Je kan je deze vorm van voetbalburenliefde in Antwerpen, Mechelen of Brugge nauwelijks voorstellen…

Omdat ik ieder seizoen recht heb op twee gratis kaarten trotseren we het slechte weer en wagen we ons zonder verplichte “Umwelt-sticker” richting Köln Süd. De GPS helpt ons op de juiste weg om het stadion te vinden. We parkeren pal voor het stadioncomplex maar vrezen dat we ons van dag hebben vergist wanneer we een in duisternis gehuld speelveld aantreffen. Enkele passerende supporters stellen ons echter gerust en wijzen ons spontaan de weg naar het secretariaatsgebouw waar de gratis kaarten op ons liggen te wachten. Bij het verlaten van het secretariaat worden we de hand geschud en verwelkomd door een kalende man die –zo vernemen we later- de voorzitter van de club blijkt te zijn. Op het gebied van klantenbinding kan deze ontvangst tellen. Zou Franz Beckenbauer in München ook iedere fan persoonlijk verwelkomen? We zullen de voorzitter later op de avond nog een keer tegenkomen wanneer hij op de tribune rondgaat met een tot spaarpot omgevormde voetbal met opschrift “Zukunft Fortuna” of hoe kerkrituelen hun weg hebben gevonden in het Duitse amateurvoetbal.

Toen Bredero zei dat het kan verkeren had hij waarschijnlijk iets anders dan voetbal in gedachten. Feit is dat zijn uitspraak van toepassing is op de recente ontwikkelingen in het Duitse groundhopgebeuren. Waar voetbalstadions in München, Hamburg, Gelsenkirchen, Frankfurt en Hannover dik 10 jaar geleden nog werden uitgespuwd omwille van hun atletiekpistes en grotendeels onoverdekte tribunes zijn gedateerde stadions als het Südstadion in Keulen vandaag voor menig groundhopper en voetbalnostalgicus een ware verademing. Het door de slopershamer bedreigde stadion in Zollstock heeft vier klassieke lichtmasten, beschikt over slechts één, door een atletiekpiste van het veld gescheiden, overdekte zittribune én is voorzien van een typisch jaren ’80 scorebord met wijzeruurwerk. I love it! De officiële naam van het stadion luidt “Bezirkssportanlage Köln-Süd” maar in Keulen en ver daarbuiten werd al snel gesproken over het “Südstadion”. De plannen voor het voetbal- en atletiekcomplex lagen in 1969 reeds op tafel maar het duurde van 1971 tot 1978 eer het in een put gebouwde stadion voltooiing vond. De oorspronkelijke capaciteit van 15.000 plaatsen was ruim bemeten voor Fortuna want met uitzondering van de legendarische bekermatch tegen Borussia Dormund raakte het stadion nooit uitverkocht. Het is in het verleden meermaals gebeurd dat de bezoekende fans in aantal de bovenhand haalden in de zuidstad. In 1978 werd het aantal plaatsen in het stadion gereduceerd tot 12.000. Vandaag is enkel de overdekte zittribune met 1.860 plaatsen toegankelijk.

Als tegenstander vanavond staat FC Gütersloh 2000 op het wedstrijdblad. Net als Fortuna Köln kwamen de jongens uit Gütersloh eind jaren ’90 van de vorige eeuw in zwaar weer terecht. De groen-wit-blauwe fusieclub uit Oost-Westfalen vergaloppeerde zich medio jaren ’90 toen ze zich koste wat kost wilde mengen in het 2e Bundesliga debat. Gütersloh sprong hoog (een 5e plaats in de 2e Bundesliga in 1995), viel laag en ging vervolgens in vereffening. In het jaar 2000 maakte de club onder de nieuwe benaming “FC Gütersloh 2000” een doorstart. Gütersloh kan naar NRW-liga begrippen nog steeds rekenen op een trouwe schare supporters waarvan er ook vandaag een deel is meegereisd naar Keulen. Uitgedost met sjaals, spandoeken en vlaggen zitten ze in een met plexiglas afgescheiden vak uiterst links op de tribune.

Voor meterslange biertogen, een uitgebreid snackaanbod en megagrote fanshops ben je in de NRW-liga aan het verkeerde adres. Twee bierstandjes van “Gaffel Kölsch” moeten de supportersdorst lessen. Omdat ik net een kroegentocht achter de rug heb kies ik voor een oer-Duitse Sinalco cola. Aan de enige worstenkraam wordt enkel een –overigens uitstekende- “Stadionwurst” te koop aangeboden. We zullen hier zowel voor de match als tijdens de rust aanschuiven. Fanartikelen worden tevoorschijn getoverd uit een kartonnen doos en enkele rugzakken. Ze worden uitgestald op een schraag achter de tribune. Leve de eenvoud! Het enige wat wel op Bundesliga-niveau is zijn de sanitaire installaties. Het lijkt wel of elk van de 720 vanavond opgekomen fans zijn eigen plaatsje kan uitkiezen in de toiletzaal.
Een klein moment van opwinding maakt zich van mij meester wanneer ik op de tribune een supporter zie in oud Fortuna-shirt met opschrift “Antwerpen”! Dat Marco Antwerpen als speler ooit actief was bij Preußen Münster wist ik maar van zijn twee passages bij Fortuna Köln was ik niet op de hoogte. Ik probeer de fan onopvallend te fotograferen maar het lijkt wel alsof zijn onderbewustzijn hem wil behoeden voor een plaatsje op onze website.
We nemen plaats op één van de glanzend rode nieuwe zitjes op de 10 rijen hoge tribune. Links van ons staat de Fortuna-spionkop. Deze jongens bewijzen met hun vurige aanmoedigingen, vlaggen en gezangen dat voetbal ook op lager niveau een feest kan zijn. Zelden zulke luide en positieve supporters gezien. Het voelt alsof ze met meer dan 7.000 in plaats van met meer dan 700 op de tribune hebben plaatsgevat! Wanneer de spionkop “Aufmachen! Aufmachen!” scandeert fronsen we toch even de wenkbrauwen. Wij dachten dat iedere verwijzing naar de oorlog taboe was?! We zien ook enkele erg merkwaardige figuren op de tribune vanavond. Klopt het dan toch dat Fortuna een “Kultverein” is?

Beide clubs beginnen eerder afwachtend aan de partij. Fortuna dat zich als promovendus in de middenmoot van het klassement heeft genesteld start als favoriet. De thuisclub verloor dit seizoen nog niet vaak maar lijkt ook moeilijk te kunnen winnen, vandaar de eerder bescheiden klassering. Voor Gütersloh dat slechts drie ploegen achter zich heeft in het klassement, belooft het een seizoen vol degradatiezorgen te zullen worden.
Na de studieronde wordt snel duidelijk dat de Fortunen met de meest aanvallende intenties in het strijdperk zijn getreden. Na 10’ opent een sterk spelende Blankenheim voor de thuisploeg verdiend de score. Het begin van een dik half uur aantrekkelijk voetbal. De 24-jarige verzekeringsagent Daniel Blankenheim is de absolute uitblinker vandaag en nog voor de rust zal hij met nog twee doelpunten waarvan één op strafschop en één na een prachtig opgezette aanval uit het boekje, de score verder uitdiepen tot 3-0. Blankenheim kwam in 2007 samen met 2 verdedigers en doelman Blech over van SF Troisdorf en had een groot aandeel in de promotie naar de NRW-liga vorig seizoen. Het zal moeilijk worden voor Fortuna Köln om deze semiprof straks langer aan zich te binden. Voltijdse profspelers vormen in Zuid-Keulen overigens een uitzondering. Enkel de buitenlanders Mimbala en Bably spelen om den brode.

De tweede helft is een maat voor niets. Van de korf kansen benut Fortuna er nog slechts eentje. Nadat bij de bezoekers de nummer 10 vroegtijdig is mogen gaan douchen wegens aanhoudend protest maakt de vorige zomer ook al van SF Troisdorf overgekomen Dahmani er vijf minuten voor affluiten 4-0 van. Voor de stadion DJ de gelegenheid om een vierde keer het schijfje met Fortuna-songs in de lader te steken. Bij ieder doelpunt schalde er een ander lied door de luidsprekers. In de domstad hebben ze een patent op feestmuziek.
De ruime en verdiende 4-0 overwinning wordt uitbundig gevierd, zowel op het veld, op de tribunes als buiten het stadion. Een groepje van een man of twintig heeft de ganse wedstrijd van op de straat achter het doel bijgewoond. Het nadeel van stadions die beneden straatniveau liggen. Compleet met sjaals en vlaggen zullen ook deze “zwartkijkers” na de wedstrijd door hun helden gegroet worden. De uitbundige spelers zijn nog aan hun lange ereronde bezig wanneer de stadionlichten reeds worden gedoofd. De tijd van onbezonnen uitgaven lijkt voorbij in Köln-Zollstock. In het halfduister zoeken de spelers hun weg richting spelerstunnel. We vloeken want we hadden graag nog enkele foto’s gemaakt van dit stadion uit vervlogen tijden.

Bronnen:
“25 Dinge über Fortuna Köln”. in 11 Freunde, Nr. 70, September 2007.
“Die ungeliebte Bezirkssportanlage”. in Das grosse Buch der deutschen Fussball-Stadien. Werner Skrentny (HRSG.), Verlag die Werkstatt
“Schängs Erben”. Theweleit Daniel, in 11 Freunde, Nr. 78, Mai 2008.
“Teams, die unbedingt auch ins Sonderheft gemusst hätten”. In 11 Freunde, Nr. 82, September 2008.